3 juli 2018

Column Sem Krepel

PvdA en de kerk in hetzelfde bootje

De PvdA is nu al een lange tijd aan het worstelen met zichzelf en met de kiezers. Langzaam maar zeker over de tijd heen verliezen wij zetels, aanhang en bereiken we dieptepunten die nog nooit zo diep zijn geweest. Ja we hebben soms een piek, maar deze worden helaas altijd consequent opgevolgd door een nog diepere val dan daarvoor.

Nu wordt het hoog tijd dat wij eens kijken naar een andere organisatie die in hetzelfde bootje beland is: de kerk. De kerk is voor een al langere tijd dan de PvdA is aan het leeglopen en hun maatschappelijke relevantie word kleiner met de dag. In hen kunnen wij ook een lotgenoot zien, net zoals wijzelf is de kerk voor sommige groepen mensen nog vaak de boosdoener of pispaal; “Het partij kartel van de PvdA is ondemocratisch” of “De kerk is er alleen om mensen te indoctrineren”.

Ook begaat de kerk exact dezelfde fouten als onze PvdA. Terwijl ze blijven krimpen en krimpen, is het interne conflict er niet minder op geworden. Het dwarszitten van lokale kerken door bisschoppen vanwege theologische redenen of het tegengaan van moderniseren vanwege tradities die alleen nog maar de top belangrijk vindt is parallel aan onze worsteling. In de PvdA is intern conflict voor persoonlijk gewin nog aan de orde van de dag in sommige fracties, commissies of besturen. Om nog niet te spreken van de tegenstand tegenover het aanpassen van onze eeuwenoude standpunten om ruimte te maken voor nieuwe invalshoeken of een grotere nadruk op milieu en klimaat.

De PvdA en de kerk hebben er nog steeds een handje van zichzelf te beschouwen als een maatschappelijk zwaargewicht, zonder eigenlijk de gepaste bescheidenheid te tonen die ze in deze tijd beter zou staan. Het lijkt wel of de kerk en de PvdA nog in de werkelijkheid leven van 30 of 40 jaar terug, toen de kerkbanken nog stampvol zaten en de congressen reusachtig waren.

Hiermee probeer ik niet de spot te drijven met de PvdA of de kerk, maar we moeten wel veranderen. Het is van belang dat de PvdA het intern conflict aan de kant schuift en erkent dat we geen maatschappelijke zwaargewicht zijn, maar een in verval geraakt instituut waar voorheen zovelen hun hoop op vestigden. Wij als PvdA leden moeten ons realiseren dat meer dan ooit we nu als één sterk front moeten opereren. Dat houd in dat we vernieuwende bestuurders nodig hebben en politici die met actie en vol vuur willen strijden voor de sociaaldemocratische waarden met daarnaast een productieve en sterke achterban.

Ook is de zo bitter noodzakelijke modernisering in de PvdA is er in mijn ogen nog niet. Hierin kunnen wij wel leren van de kerken, er zijn namelijk allemaal vernieuwende bewegingen in de wereld van de kerk. Bijvoorbeeld de evangelische kerk, die zijn oude christelijke ideeëngoed presenteert in een modern jasje of bijvoorbeeld de oudkatholieke kerk die zijn traditionele diensten regelmatig laat uitvoeren door openlijk homoseksuele of vrouwelijke pastoors.

Van dit soort bewegingen zouden we best wat mogen leren, bijvoorbeeld kunnen we besluiten ”Das Kapital” weer open te slaan en het te vertalen naar onze moderne maatschappelijke opgaven te doen of een moderne sociaaldemocratie te formuleren met ouderwetse stakingen en acties. Het is de moeite waard het parallel te onderzoeken tussen de kerk en PvdA en te leren van de fouten die de kerk maakt en hoe de kerk zichzelf probeert te verbeteren. Wat we ook doen we moeten erkennen dat er verandering noodzakelijk is om zo niet uit te sterven, want als de kerken het zo hebben kunnen volhouden, dan kunnen wij dat ook!

Sem Krepel